Luận án Nghiên cứu một số đặc điểm sinh vật học, sinh thái học của con lai giữa giống ong nội đồng Văn (Apis cerana cerana Fabricius) với giống ong nội địa phương (Apis cerana indica Fabricius) ở một số tỉnh miền Bắc Việt Nam

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục viết tắt vi

Danh mục bảng vii

Danh mục hình ix

MỞ ðẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích, yêu cầu của đề tài 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

4 ðối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

5 Những đóng góp mới của luận án 4

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 5

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài 5

1.1.1 Cơ sở khoa học về giới tính và cơ chế xác định giới tính ở

ong mật 5

1.1.2 Cơ sở khoa học về di truyền của ong mật 8

1.1.3 Cơ sở khoa học về chọn lọc và nhân giống ong mật 11

1.1.4 Cơ sở khoa học về khả năng cho năng suất mật của đàn ong 15

1.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 16

1.2.1 Lịch sử nghề nuôi ong Apis cerana Fabricius 16

1.2.2 Vị trí ong Apis cerana Fabricius trong hệ thống phân loại 16

1.2.3 Nghiên cứu về hình thái ong Apis cerana Fabricius 17

1.2.4 Nghiên cứu hình thái các phân loài ong Apis cerana

Fabricius 19

1.2.5 Nghiên cứu về sinh học ong A. cerana Fabricius 22iv

1.2.6 Một số thành tựu của công tác chọn giống ong mật A.

mellifera và A. cerana 34

1.3 Tình hình nghiên cứu trong nước 37

1.3.1 Sơ lược tình hình phát triển của nghề nuôi ong ở Việt Nam 37

1.3.2 Phân loại ong mật Apis cerana ở Việt Nam 38

1.3.3 Công tác nghiên cứu chọn lọc giống ong mật ở Việt Nam 39

1.3.4 Công tác nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen ong mật ở Việt Nam 40

1.3.5 Một số đặc điểm sinh học giống ong nội Apis cerana cerana

ðồng Văn 41

Chương 2 VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 42

2.1 ðịa điểm, thời gian nghiên cứu 42

2.1.1 Thời gian nghiên cứu 42

2.1.2 ðịa điểm nghiên cứu 42

2.2 Vật liệu nghiên cứu 42

2.3 Nội dung nghiên cứu 43

2.4 Phương pháp nghiên cứu 43

2.4.1 Nghiên cứu tạo tổ hợp lai giữa ong nội ðồng Văn và ong nội

Hà Tây (DH) và tổ hợp lai giữa ong nội ðồng Văn và ong

nội Yên Bái (DY) 43

2.4.2 Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học, sinh thái học và đặc tính

kinh tế của tổ hợp lai DH và DY 46

2.4.3 Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố thời tiết đến thế

đàn ong 57

2.4.4 Nghiên cứu thử nghiệm tổ hợp lai DH và DY 57

2.4.5 Các chỉ tiêu theo dõi 58

2.4.6 Xử lý số liệu 59

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 60

3.1 Kết quả lai tạo 60v

3.2 Nghiên cứu đặc điểm hình thái của các giống và tổ hợp lai 61

3.2.1 Ong thợ 61

3.2.2 Ong chúa 68

3.2.3 Ong đực 76

3.3 Nghiên cứu đặc điểm sinh học và các đặc tính kinh tế các giống

ong và tổ hợp lai 79

3.3.1 Số lượng alen giới tính của ong nội ðồng Văn 79

3.3.2 ðặc điểm sinh học của các giống và tổ hợp lai 81

3.3.3 Một số đặc tính kính tế các giống và tổ hợp lai 99

3.4 Ảnh hưởng của một số yếu tố thời tiết đến thế đàn ong của các

giống và tổ hợp lai 107

3.5 Nuôi thử nghiệm tổ hợp lai tại Hà Tây và Yên Bái 121

3.5.1 Thử nghiệm tại Hà Tây 121

3.5.2 Thử nghiệm tại Yên Bái 122

KẾT LUẬN VÀ ðỀ NGHỊ 125

1 Kết luận 125

2 ðề nghị 126

Danh mục các công trình công bố có liên quan đến luận án 127

Tài liệu tham khảo 128

Phụ lục 145