Luận án Đánh giá thiệt hại kinh tế do chất thải phát sinh từ hoạt động sản xuất tại làng nghề chế biến nông sản vùng đồng bằng sông hồng

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Lời cảm ơn ii

Danh mục bảng vii

Danh mục sơ đồ ix

Danh mục đồ thị x

Danh mục phụ lục xi

Danh mục từ viết tắt xiii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Những vấn đề nghiên cứu đặt ra cần giải quyết 3

3 Mục tiêu nghiên cứu 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

5 Những đóng góp mới của luận án 6

Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 7

1.1 Những khái niệm cơ bản 7

1.1.1 Khái niệm về làng nghề chế biến nông sản 7

1.1.2 Khái niệm về chất thải và tác động của chất thải tại các làng nghề 8

1.1.3 Khái niệm về thiệt hại kinh tế do chất thải phát sinh 10

1.1.4 Khái niệm về biện pháp quản lý môi trường làng nghề 11

1.2 Cơ sở lý luận về đánh giá thiệt hại kinh tế 13

1.2.1 Cơ sở khoa học xác định các thiệt hại kinh tế 13

1.2.2 Một số quan điểm về đánh giá thiệt hại kinh tế 22

1.2.3 Các phương pháp phổ biến trong đánh giá thiệt hại kinh tế 26

1.3 Thực tiễn vận dụng các phương pháp đánh giá thiệt hại kinh tế 35

1.3.1 Trên thế giới 35

1.3.2 Tại Việt Nam 39

1.4 Bài học kinh nghiệm 41iv

1.5 Lựa chọn phương pháp đánh giá thiệt hại kinh tế phù hợp với làng nghề 42

1.6 Lựa chọn phương pháp xác định các biện pháp quản lý thiệt hại kinh tế 45

Chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 47

2.1 Khái quát chung hoạt động sản xuất làng nghề vùng đồng bằng sôngHồng 47

2.1.1 Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội 47

2.1.2 Hoạt động sản xuất làng nghề chế biến nông sản 48

2.1.3 Vai trò của làng nghề trong phát triển kinh tế nông thôn 50

2.1.4 Những vấn đề phát sinh từ hoạt động sản xuất tại làng nghề 51

2.2 Phương pháp tiếp cận 53

2.2.1 Tiếp cận kế thừa 53

2.2.2 Tiếp cận có sự tham gia 53

2.2.3 Tiếp cận hệ thống 54

2.2.4 Tiếp cận theo vùng phân bố làng nghề 54

2.2.5 Tiếp cận theo lĩnh vực hoạt động của làng nghề 54

2.2.6 Xác định khung logic trong đánh giá thiệt hại kinh tế ở làng nghề 54

2.3 Phương pháp nghiên cứu 56

2.3.1 Phương pháp và kết quả chọn điểm nghiên cứu 56

2.3.2 Phương pháp thu thập số liệu 65

2.3.3 Phương pháp lấy mẫu và phân tích chất lượng môi trường 72

2.3.4 Phương pháp tính toán các chỉ tiêu thiệt hại kinh tế 73

Chương 3. HIỆN TRẠNG CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG, THIỆT HẠI

KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ TẠI LÀNG NGHỀ CHẾ BIẾN NÔNG SẢN

VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG 83

3.1 Hiện trạng chất lượng môi trường ở các làng nghề chế biến nông sản 83

3.1.1 Sơ lược về xu hướng biến đổi chất lượng môi trường ở làng nghề 83

3.1.2 Kết quả phân tích chất lượng môi trường tại làng nghề chế biến nôngsản 85

3.2 Thiệt hại kinh tế do chất thải phát sinh tại làng nghề chế biến nông sản 90v

3.2.1 Thiệt hại kinh tế do suy giảm sản lượng nông nghiệp và thủy sản 90

3.2.2 Thiệt hại kinh tế thay thế, sửa chữa cơ sở hạ tầng và xử lý chất thải 94

3.2.3 Thiệt hại kinh tế suy giảm sức khỏe cộng đồng do ảnh hưởng của ô

nhiễm môi trường 98

3.2.4 Thiệt hại kinh tế do ngăn ngừa, giảm nhẹ tác động của ô nhiễm môi

trường ở làng nghề 103

3.2.5 Thiệt hại kinh tế do chuyển đổi mục đích sử dụng tài nguyên để giải

quyết chất thải phát sinh ở các làng nghề 106

3.2.6 Tổng thiệt hại kinh tế do phát sinh chất thải từ hoạt động sản xuất

nghề ở làng nghề 107

3.3 Thực trạng triển khai chính sách quản lý giảm thiểu thiệt hại kinh tế do

chất thải phát sinh ở làng nghề 112

3.3.1 Hiện trạng xây dựng các chính sách quản lý chung về làng nghề 112

3.3.2 Thực tiễn triển khai chính sách trong quản lý môi trường ở các làng nghề 120

Chương 4. GIẢI PHÁP QUẢN LÝ GIẢM THIỂU THIỆT HẠI KINH TẾ DO

CHẤT THẢI PHÁT SINH TẠI LÀNG NGHỀ CHẾ BIẾN NÔNG

SẢN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG 132

4.1 Quan điểm và định hướng giải pháp 132

4.1.1 Quan điểm 132

4.1.2 Định hướng giải pháp 133

4.2 Một số giải pháp quản lý nhằm giảm thiểu thiệt hại kinh tế tại làng nghề

chế biến nông sản 134

4.2.1 Giải pháp kiểm soát chất thải phát sinh từ hoạt động sản xuất ở làng nghề 134

4.2.2 Giải pháp kiểm soát thiệt hại kinh tế do chất thải phát sinh từ hoạt

động sản xuất ở làng nghề 137

4.2.3 Giải pháp về cơ chế chính sách 139

4.2.4 Giải pháp về tổ chức quản lý 141

4.3.5 Giải pháp về thông tin, tuyên truyền và giáo dục nâng cao nhận thức

và năng lực bảo vệ môi trường ở các làng nghề 143vi

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 145

1 Kết luận 145

2 Kiến nghị 146

Danh mục các công trình đã công bố liên quan đến luận án 149

Tài liệu tham khảo 150

Tiếng Việt 150

Tiếng Anh 153

Phụ lục 157